تاريخچه : گياه از قرن اول ميلادى شناخته شده و ديوسكوريد ذيل Lathyris كه به لاتوريس معرب شده و حنين معادل آن را ماهوبدانه ذكر نموده است مىنويسد : گياهى است كه بعضى آن را از انواع يتوع مىدانند داراى ساقه‌اى توخالى به ارتفاع يك ذرع به ضخامت انگشت مىباشد . برگ‌هاى ساقه دراز و به برگ بادام شباهت دارد ولى برگ‌هاى شاخه ريزتر و به برگ زراوند شبيه است . ميوه آن داراى غلافى شبيه به كبر مىباشد كه در داخل آن سه دانه جدا از هم و هر يك در غلافى ديگر جا دارد و دانه از دانه كرسنه بزرگتر و مغز آن سفيد و شيرين است . ريشه باريك و خاصيت درمانى ندارد . تناول 7 تا 8 دانه آن با آب سرد مسهل بلغم و كيموس مائى است شيرابه گياه و جوشانده برگ گياه با آب خروس همين اثر را دارد ( ديوسكوريد : 1 * ) . برگ آن به درازاى انگشت ، دندانه‌دار ، شبيه به ماهى كوچك و ميوه آن مانند خوزه پنبه است و داخل آن سه دانه سياه‌رنگ وجود دارد ( رازى : 2 * ) ، دانه آن مسهل و در استسقاء ، نقرس ، درد مفاصل و سياتيك موثر است ( هروى : 3 * ) ، جوشانده برگ آن با آب خروس مدر و در قولنج موثر است ( ابن سينا : 4 * ) . صاحبان تحفه و مخزن علاوه بر ذكر موارد فوق مىنويسند : گياهى است شيردار ، شيرابه آن در سوم گرم و خشك و برگ و دانه آن در آخر دوم ، خارج‌كننده بلغم غليظ ، محرق و خام است . مقدار خوراك دانه 8 - 3 عدد ، برگ آن حدود 5 گرم و زيادتر از آن غير مجاز است . آشاميدن آب سرد قدرت اثر درمانى آن را بيشتر مىكند . مضر ريه و معده مىباشد لذا بايد با انيسون مصرف شود ( حكيم مومن و عقيلى خراسانى : 5 * ) . قسمت مورد استفاده : دانه و شيرابه تركيبات شيميائى : برگ‌ها محتوى كوئرستين ، Quercetin - 3 - beta - d - glucuronid ، كمفرول ، Kaempferol - 3 - glucoronide ، بتاسيتوسترول ، پ كومارين اسيد ، فروليك اسيد مىباشد . ساقه داراى Taraxerone ، Hentriacontane , Taraxerol ، بتاسيتوسترول و بتولين مىباشد . دانه‌ها داراى 40 درصد گليسريد ، 15 درصد پروتئين ، 40 تا 5 / 47 درصد چربى همچنين محتوى بتاسيتوسترول ، Daphnetin - 7 - hentiacontane ، اسكوله‌تين و يك ماده رزينى مىباشد . در شيرابه گياه يك ماده تلخ به نام Dioxy - coumarin , Euphorbon ، كائوچوك ، رزين ، تانن ، صمغ ، آميدن ، مالات كلسيم وجود دارد .